Anasayfa

Askerlik Durumu Nedeniyle İlişik Kesilmesi

Başarılı olarak öğrenimine devam eden öğrencilerden askerliğini henüz yapmamış olupta 33 yaşını dolduranların öğrencilikle ilişikleri kesilmektedir.

Milli Eğitim Bakanlığı 22/02/1993 tarih ve 21504 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan Türk Öğrencilerin Yabancı Ülkelerde Öğrenimleri Hakkında Yönetmeliğin 25. maddesine göre askerlikle ilgili kanunlarda belirlenen yaş sınırı sonuna gelenlerin öğrencilikle ilişkilerini kesmekte, bu öğrencilerin öğrenim durumlarını dikkate almadan Türkiye’ye dönerek 2 ay içinde görev talep etmelerini istemektedir. Bunu yapmayanlara kendileri ve kefilleri hakkında tazminat takibine başlanacağı bildirilmektedir. Öğrenime ara vererek askerliğimizi yapma taleplerimiz de dikkate alınmamaktadır. Bu durum şimdiye kadarki çalışmaların, zamanın ve devlet harcamalarının boşa gitmesine neden olmakta, mecburi hizmet gereği üniversitelerde öğretim üyesi olarak göreve başlanmasında ve yaş sınırından dolayı da araştırma görevlisi olarak atanmada sorunlar doğurmaktadır.

1111 sayılı Askerlik Kanunu (Madde 35/E/2) yurt dışında lisansüstü öğrenim görenlere 33 yaşına kadar askerlik tehiri imkani verirken yurt dışinda çalışanlara (Madde 35/G) 38 yaşına kadar bu imkanı vermektedir. Bu kanun Türkiye'de yükseköğrenim görenlere göre düzenlenmiş, yurtdişinda okuyanlar dikkate alınmamiştır. Yurt dışında çalışanlara verilen hak, yurt dışındaki öğrencilerden o zamana kadarki emeklerinin boşa gitmesi ve devletin de yaptığı masrafların ziyan edilmesi pahasına esirgenmektedir.

Çözüm Önerileri:

Bu sorunun köklü olarak çözümü için 1111 sayılı askerlik kanununun ilgili maddeleri yeniden düzenlenerek yurtdışındaki öğrencilere de yurtdışında çalişanlarda olduğu gibi 38 yaşına kadar veya Milli Eğitim Bakanlığı'nın belirlediği uzatma süreleri tamamlanana kadar askerliklerini erteleme imkanı sağlanabilir.

Kanun değişikliği pratikte çok zaman alabileceğinden bu arada yönetmelik değişikliği ile de iyileştirmeler yapmak mümkündür. Bilindiği gibi Milli Savunma Bakanlığı yaş sınırını dolduranları anında askere almamakta, örneğin Aralık ayında yaş sınırı dolanlar ertesi yıldaki herhangi bir sevk dönemi için belli bir süre sonra çağrılabimektedir. Bunun yanı sıra sevk işlemleri sağlık durumu gibi sebeplerle daha da geciktirilebilmektedir. Sonuç olarak, 33 yaşını dolduranlar anında asker kaçağı durumuna düşmemekte, bakaya statüsüne bile ancak askeri mahkeme tarafından birkaç ertelemeden sonra mazeret uygun görülmezse karar verilmektedir. Bu gibi durumlarda geçen toplam süre bazen bir yıldan fazla olabilmektedir. Halbuki, askerlik hususunda benzer durumda olupta aynı zamanda devlet memuru statüsünde olan birisi bu işlemler devam ederken görevine problemsiz olarak devam edebilmekte, askere giden memur da dönüşte aynı göreve de devam edebilmektedir. Bu durum bizler için örnek teşkil etmelidir.

M.E.B. yönetmeliğinin ilgili 25. maddesi askerliğini yapmış olanlara doğal olarak uygulanmamaktadır. Askerliğini yapmış olanlarla henüz bakaya veya asker kaçağı statüsüne düşmemiş olanlar arasında hukuken bir fark yoktur. Anlaşıldığı kadarıyla bu madde asker kaçağı veya askeri mahkemece resmen bakaya statüsü verilmiş kişiler için alınmış bir tedbirdir. Kaldı ki devlet memuru statüsünde olanlar askerlik işlemlerini kendileri takip etmekte bazen bakaya durumuna düşseler bile görevlerine devam edebilmektedirler. Yönetmeliğin ilgili maddesi değiştirilerek uzatma sürelerini kullanmamış öğrencilere doktoralarını tamamlayabilmeleri için bu süreleri kullanma hakkı tanınabilir. Ayrıca bu maddedeki “askerlikle ilgili kanunlarda belirlenen yaş sınırı sonuna gelenler” kısmının “bakaya veya asker kaçağı statüsüne düşenler” şeklinde değiştirilmesi veya bu şekilde yorumlanması kısa vadede bu problemi çözmeye yetebilir.

Bir çoğumuz devlet veya kamu bünyesindeki görevlerimizi sürdürürken yurtdışında öğrenimi devlet hizmeti addederek sınava girdik, yine Bakanlığın isteği üzerine istifa ederek burslu öğrenci statüsüyle yurt dışına gönderildik. Sonuçta bu iki hizmet de devlet hizmetidir. Öğrencilerin emeklerinin ve devletin parasının ziyan olmaması için devlet kurumlarının bu soruna ivedilikle bir çözüm bulması gerekmektedir.

33 yaşına gelmiş ve büyük olasılıkla doktora eğitiminin sonlarına çok yaklaşmış bir ögrenciyi öğrenimine daha sonra devam etme şansı tanımaksızın askere gitmesi için geri çağırmak hem devletin yüzbinlerce dolarlık maddi yatırımının ziyan edilmesi, hem de bu öğrencinin yıllarca aile ve sevdiklerinden uzakta harcadığı emeğin çöpe atılmasından başka birşey değildir.


KAYNAKÇA


TÜRK ÖĞRENCİLERİN YABANCI ÜLKELERDE ÖĞRENİMLERİ HAKKINDA YÖNETMELİK
Kabul tarihi : 29/01/1993
Yayım tarihi : 22/02/1993
Resmi gazete no : 21504

Dördüncü Kısım
Öğrencilikle ilişik kesme ve diğer hükümler
Askerlik sebebiyle ilişik kesme


Yönetmelik Madde 25- Öğrenimlerine başarı ile devam ettikleri halde askerlikle ilgili kanunlarda belirlenen yaş sınırı sonuna gelenlerin, öğrenimini tamamlayanların ve öğrenimden vazgeçenlerin öğrencilikle ilişikleri kesilir.

http://yogm.meb.gov.tr/yonetmelik.htm


1111 Sayılı Askerlik Kanunu
Madde 35 / E

Aşağıda belirtilen yükümlülerin askere celp ve sevkleri , Milli Savunma Bakanlığınca 33 yaşını doldurdukları yılın sonuna kadar tehir edilebilir.

1. 13 ARALIK 1960 tarihli ve 160 sayılı Kanun kapsamına giren kurumlarda görevli olup hizmetinin özelliği sebebiyle sevkinin tehirine ihtiyaç duyulan kamu personeli,

2. Devlet veya kendi hesaplarına yurt içinde veya yurt dışında staj, yüksek lisans, ihtisas veya doktora yapanlar,

Milli Savunma Bakanlığınca belirlenecek esaslar çerçevesinde ; yukarıda belirtilen kamu personeli yükümlüleri hakkında bağlı oldukları veya ilgili bulundukları bakanlığın; Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği, Türkiye Büyük Millet Meclisi gibi herhangi bir bakanlığa bağlı veya ilgili bakanlığı bulunmayan kurum personeli ile staj, yüksek lisans, ihtisas veya doktora yapanlar için ilgili kurum amirinin; teklifi üzerine sevk tehir işlemi yapılabilir.”

http://www.asal.msb.gov.tr/er_islemleri/askerlik_kanunu.htm



1111 Sayılı Askerlik Kanunu


MADDE 35 - Son yoklama sırasında aşağıda gösterilen sebeblerle askerlik yapmıyacakları anlaşılanların muamele ve muayeneleri ertesi seneye bırakılır :
...
G) Oturma veya çalışma iznine sahip olarak işçi, işveren veya bir meslek ya da sanat mensubu sıfatı ile yabancı ülkelerde bulunan yükümlüler, durumlarını ispata yarayan belgeler ile bağlı bulundukları Türk konsolosluklarına başvurmaları halinde bunların son yoklama, celp ve sevk gibi her türlü askerlik işlemleri; iki yılda bir yenilenmek kaydıyla 38 yaşlarını tamamladıkları yılın sonuna kadar Milli Savunma Bakanlığınca ertelenebilir.

http://www.asal.msb.gov.tr/er_islemleri/askerlik_kanunu.htm


printer friendly version